Wat stond er in de laatste editie ?

Bezoek ons ook op:

facebooktwitter

alt

Jubileumboek Nijmeegse Vierdaagse 1909-2009

De Nijmeegse Vierdaagse is niet alleen het grootste wandelevenement ter wereld, maar ook het oudste: de eerste editie dateert al van 1909. Dit jaar dus de honderdste verjaardag, compleet met een prachtig verzorgd en rijk geïllustreerd jubileumboek. Geschreven door een echte historica die diep in de archieven is ingedoken. Het begin van de ‘4-daagsche Afstandsmarsch van den Bond voor Lichamelijke Opvoeding’ zoals het wandelevenement toen heette, verliep totaal anders dan nu. Die startte niet op de derde dinsdag in juli en niet in Nijmegen, maar in vijftien plaatsen tegelijk. Massaal was die Vierdaagse toen evenmin: per startplaats schreven zich slechts enkele tientallen liefhebbers in. En dat waren voornamelijk militairen en ‘heeren’ van goedburgerlijke of adellijke komaf – de eerste dame loopt pas vanaf 1923 mee. Het was een elitaire mannenaangelegenheid, onderdeel van een rond 1900 ingezet sportbeschavingsoffensief, gelanceerd door gentlemen die zich zorgen maakten over de slechte conditie van jonge soldaten en dienstplichtigen. Zo schreef een van de bestuursleden van de Bond, Pim Mulier in 1909:

‘Ons platteland heeft nog zulk een achterlijke, plompe, langzame, in onze twintigste eeuw voor defensie en maatschappij onbruikbare bevolking. (…) die wijdbenige, onbehouwen menschen, zich dorpelijk en nuchter voortbewegend op zulke bewegings-vijandige dingen als klompen.’

Vooral in de jaren twintig en dertig, toen het georganiseerd wandelen in clubverband een hoge vlucht nam, begint de Vierdaagse steeds meer te lijken op die van nu. Nijmegen wordt de vaste startplaats, er lopen buitenlanders en vrouwen mee, er ontstaan tradities als het Blarenbal, de Vlaggenparade en het Gouden Kruis. Langzaam maar zeker verwerft de Vierdaagse zich een unieke plaats in de wereld van het wandelen – ongeëvenaard, ook buiten ons land. De Vierdaagse werkt klaarblijkelijk verslavend. Hoe komt dat toch?

‘De ‘junks’ zelf hebben het niet over hun verslaving’, aldus de schrijfster, ‘Wel zeggen ze dat elke Vierdaagseganger het zich onderweg wel eens afvraagt: ‘’Wat doe ik hier?’’. Toch gaan ze elk jaar weer. Als je doorvraagt, hebben ze allemaal een reden. De natuur (vooral in de jaren vijftig populair), de sfeer, gezondheid, gezelligheid, de gemeenschapszin, de kick, de gladiolen en de feesten. En natuurlijk de prestatie. ‘We voelen ons wereldkampioen als we de Via Gladiola aflopen. De vleugeltjes zijn vleugels geworden. Wat een feest. Ineens komt alles eruit. De vermoeidheid, de spanning, dat vreugdegevoel….’

• Marjolein van Rotterdam, Via Gladiola. 100 jaar Vierdaagse ten voeten uit (Kosmos Uitgevers) 2009, 144 pag. in kleur, gebonden, groot oblong formaat 29x24 cm, ill, € 19.95, www.kosmosuitgevers.nl

• meer over de geschiedenis van deze ‘Walk of the World’: www.vierdaagsewiki.nl. Inschrijven voor de 94e Vierdaagse in 2010 vanaf januari op www.4daagse.nl

Vladimir Mars