Tubbergen (2011)

Bronnetjes, bosjes en weitjes – de idylle van een landschap van verkleinwoorden

In Tubbergen rijgen de mooie, onverharde paden zich aaneen door een glooiend landschap, waar halverwege de hellingen bronnetjes ontspringen, en waar in de dalen heldere  beekjes kabbelen. Een idyllisch landschap met watermolens en oude boerenerven waar je dankzij het uitgestrekte wandelnetwerk Twente dagenlang fraaie routes kunt wandelen.

Boven de ronding van de es steekt de kerktoren van Vasse – van verre rollen de klokslagen die het middaguur aankondigen over het land. Als het pad een beetje daalt, verdwijnt de toren uit zicht; in beeld komt het heldere water van de Mosbeek. Een haan en wat hennen staan aan de andere oever zacht kakelend en nieuwsgierig toe te kijken. Voorbij het boerenerf strekt de Manderesch zich uit, begrensd door de hoge bomen van een bosrand. Een roofvogel strijkt neer op de hoogste tak. Nog geen 500 meter onderweg en de toon is gezet: een voortdurende afwisseling van stukjes landschap, neergevleid in de glooiingen van het Twentse land. Prachtig.

Krimpend landschap
De route zoekt de rand van de bewoonde wereld in een krimpend landschap: de weitjes worden, net als de akkers, kleiner; gescheiden door houtwallen en bosjes. Huizen zie je niet meer, heideveldjes met grafheuvels van prehistorische bewoners komen juist meer in beeld. Grensstenen geven aan dat je minder dan een stap verwijderd bent van buurland Duitsland. Hier geldt het oude ervaringsfeit dat waar staatsgrenzen elkaar naderen het landschap verlaten en dunbevolkt is.

Slingerend gaat het smalle pad verder, over een helder beekje dat op de flank van de Galgenberg ontspringt. Vanaf die berg ligt half Twente ineens aan je voeten, bij helder weer reikt het uitzicht tot Almelo.

Alle zintuigen
Dit is een wandeling die niet alleen de zintuigen streelt (zie de weitjes met hun houtwallen, hoor de stilte van de natuur, snuif de frisse buitenlucht en voel het koude water dat juist aan de helling is ontsprongen), maar ook ‘geestverruimend’ werkt. Archeologisch interessant vanwege de grafvelden, geologisch boeiend door de stuwwallen, en ecologisch vanwege jeneverbes en vliegend hert (een zeldzame kever).

Nationaal landschap
Over de weg ligt een voorde, eroverheen kabbelt water, afkomstig van een herstelde bron. Hier mag het water weer lastig zijn. Dat past bij de doelen van het nationaal landschap Noordoost-Twente, waar gezocht wordt naar het behoud van het eeuwenoude kleinschalige landschap, en tegelijk naar mogelijkheden voor ontwikkeling, bijvoorbeeld voor landbouw en toerisme. Dat blijkt even verder, want langzaam raakt het land weer bewoond -boerderijen komen in beeld. Opvallend is de grote, open es – hier is ruimte voor moderne landbouw. En toch raak je er als wandelaar niet vervreemd, want het zandpad volgt de beschutting van een oude eiken houtwal en boven de bolling van de es zijn net de daken van boerderijtjes te zien – er is leven nabij.

Frans en Bels
Inmiddels is Vasse dichtbij, opnieuw slaat de torenklok. Het geluid mengt zich met autogeruis, voor het eerst sinds uren. Het pad passeert de verharde weg en nadert de laatste attractie – de watermolens van Frans en Bels. Er is zowaar een verhard stukje weg (minder dan 500 meter op 12 kilometer) nodig om de wandelaar daar te brengen. Beide zijn fraai gerestaureerd, en Bels beschikt in de zomer over een prachtig, besloten terras, helemaal in stijl met deze wandelingdoor de weitjes, heitjes en bosjes van Tubbergen, door dit landschap van verkleinwoorden.

PRAKTISCHE INFORMATIE
NAAM GEMEENTE: Tubbergen
PROVINCIE: Overijssel
AANTAL INWONERS: 21.174
AANTAL LOKALE WANDELROUTES: 44 basisroutes, door wandelnetwerk meer variaties mogelijk
AANTAL KILOMETER WANDELPAD: ruim 200 kilo­meter; wandelnetwerk strekt zich tot ver buiten gemeente­-
en landsgrenzen
CONTROLE WANDELROUTES: meerdere keren per jaar
WANDELVIERDAAGSE: Langeveen (een van de dorpen in de gemeente Tubbergen); eendaagse wandelevenemen­ten: Tukkerstocht, Essenwandeltocht en Mid­winterhoornwandeling (www.sbn­tubbergen.nl)
GPS-ROUTES: ja
THEMAWANDELROUTES: ja (ongeveer tien thema­wandeltochten onder begelei­ding van een VVV­ gids)
LAW DOOR GEMEENTE: ja, Twentepad, Noaberpad
AANTAL HOTELS: 6
AANTAL B&B’S: 14
AANTAL CAMPINGS: 23
11 gewone campings
12 campings bij de boer
BIJZONDERHEDEN: Tubbergen maakt deel uit van het wandelnetwerk Twente. Dat maakt veel wandelingen
binnen de gemeente mogelijk, maar net zo gemakkelijk zet je routes uit via buurgemeen­ten; ook het aangrenzende Duitsland is in het netwerk opgenomen.
MEER INFORMATIE:
www.vvvtubbergen.nl
ROUTE-INFORMATIE:
Start: Parkeerplaats Mosbeek bij Molen Bels
Kaart: Met het kaartfragment van het Wandelnetwerk Twente, deel 2, Noordoost Twente is de route na te lopen. Het is van belang dit kaartfragment mee te nemen of zelf de wandelkaart van het wandelnetwerk te kopen. De kaart kost € 6,50 en is verkrijgbaar bij VVV Gemeente Tubbergen, Raadhuisplein 4, Tubbergen, T 0546-624852,  www.vvvtubbergen.nl.
 

Dit kaartfragment is ter beschikking gesteld door het Nationaal Landschap Noordoost Twente.

De route: Begin op de oranje route en volg de oranje pijlen (D56-D51-D49-D54). Ga op D54 naar links. Dat is de plek waar de oranje route samenkomt met de blauwe route. Volg nu de blauwe pijlen (D55-E39-E64-E65-E67-D97-D86-D87-D83-D67-D56). De nummers staan vermeld op de paaltjes, maar er zijn geen verwijzingen naar volgende nummers. In plaats daarvan volgt u de pijlen, eerst oranje pijlen, daarna blauwe pijlen.
Extra wandellus: Een extra ommetje is te maken over de fraaie Braamberg en de Tutenberg: ga bij D84 linksaf naar D75. Vervolgens D80-D79-J28-D78-D83; hier bent u weer op de hoofdroute. Om deze extra ronde te maken is het wel nodig het kaartfragment bij u te hebben.
Horeca: Café-restaurant Watermolen Bels ligt aan het startpunt van de wandeling.; voor openingstijden: zie www.watermolenbels.nl. Ook in Vasse is horeca, o.a. Tante Sien.
Openbaar Vervoer: Er is vanuit station Almelo een goede busverbinding met Vasse, ook op zondag 1x per uur. In het dorp kunt u de volgende aanlooproute volgen: ga vanaf informatiepunt Vasse (J22) in de richting van Ootmarsum en volg met behulp van het kaartfragment de nummers (J22-D79-J28-D78-D83). Op D83 bent u op de hoofdroute. Ga op de terugweg op D84 linksaf naar D75. Vervolgens D80-D79-J22. Dit is overigens niet zo maar een aanlooproute, want hij komt over de Tutenberg en Braamberg (zie ook de ‘extra lus’).