Winterswijk (2010)

Geologisch natuurpad door het Winterswijkse zadel

Rondom Willink. Dat is de naam van de geologische route in Winterswijk die loopt door het Winterswijkse zadel dat  tientallen miljoenen jaren is gevormd door plooiing van de bodem.

 

 

Het geologisch natuurpad is naar voren geschoven als de topper van Winterswijk. Een route die rondom de Steengroeven loopt langs beekjes, houtwallen en door de drie buurtschappen Kotten, Ratum en Brinkheurne. Deze route begint op het erf van boerderijcamping De Appelweide. Hier zijn ze erg vriendelijk voor wandelaars die het Scholten- en Noabarpad volgen en voor een zacht prijsje willen slapen in de doorreishut, een verbouwde paardenstal. Zelfs ruiters en koetsiers op doorreis kunnen hun paard hier een nachtje onderbrengen!

Uitkijktoren
Begin deze route met een helikopterview over het landschap. Want je kunt hier een robuust uitkijkplatform beklimmen met een weids uitzicht over het oude hoevenlandschap. Land dat vanaf de Middeleeuwen is ontstaan door kleinschalige ontginningen. Op een informatiepaneel op het platform worden breuklijnen, krijtafzettingen en steengroeven met tekeningen uitgelegd. Het is tenslotte een geologisch natuurpad.

Foto: wandelbeeld.nl

Rode weg
Via hoogstamfruitbomen en houtwallen die de boeren vroeger gebruikten voor bezemstelen, gereedschap en de kachel, loop je al na een paar honderd meter door de voor- en achtertuin van de volgende boerderij. Aardig van deze boer om wandelaars pal over zijn erf te laten lopen. Zo kom je zoveel dichterbij.
Over een zandweg gaat het naar het hoogste punt van het Winterswijkse zadel. De rode kleur van het zand is Bontzandsteen, 225 miljoen jaar geleden veroorzaakt door woestijnen op het continent.
Iets verderop langs een nieuwe schuilhut met bankjes, galopperen paarden over de zandweg, want hier loopt ook een ruiter- en koetsiersroute. Jammer dat het informatiebord leeg is en dat het eerste bankje is verzakt. Dat komt natuurlijk niet ten goede aan een beoordeling.

Essen
Lopen rond Winterswijk is lopen over een zacht golvend landschap met bolle akkers, de essen. Zoals op de Schaddenkamp, waar vroeger het vee werd gestald om de mest achter te laten in de potstal. Eeuwenlang werd die mest met heideplaggen op hoogliggende akkers gestrooid waardoor de akkers vanzelf steeds verder opbolden.  De twee fietsers die landgoed Willink passeren, praten Duits, ze zijn hier zo de grens over.

Winterswijk is ook het landschap van stokoude Saksische boerderijen. Ze staan met hun deel naar de weg, zodat de boer zo naar binnen kon rijden. De boerderijen hebben geveltoptekens op hun rode gevels. Ook hier heeft de kleur rood een bijzondere herkomst: de rode verfstof verkreeg men vroeger door ijzererts uit de moerassen fijn te malen met biest (eerste melk van de koe na het kalven). De routemakers hebben de spannende verhalen over moordlustige rovers op een van de boerderijen boven tafel weten te krijgen. Vermoorde kooplui die onderweg waren beroofd en vermoord zouden in een kolk zijn gedumpt waar nog steeds twee knotwilgen staan…

Foto: Wandelbeeld.nlOver de es
Een spannend kruip-door-sluip-door-paadje door een brede houtwal komt uit in het paradijs voor de wandelaar: vrij baan over de es. De landeigenaar laat de wandelaar langs een kabbelend beekje lopen. Wie hogerop van de stilte wil genieten, kan een trappetje op om plaats te nemen in een stalen eenpersoons stoeltje dat is vastgezet tegen een boom. Iets verderop een spoor van verse druppels bloed op witte donsveertjes, net gegrepen door een vos. Aan het eind van het spoor bij de beek ligt de afgekloven vogelborst.

Na de bekende Steengroeven, waar kalksteen wordt gewonnen en waar je op de eerste zaterdagen van de zomermaanden ook zelf kunt graven, gaat het pad opnieuw langs een beek, weer dwars door de akkers. Een vitrinekast markeert de plek waar zo’n honderd jaar geleden zoutboringen plaatsvonden. Weer een plek waar de bodemschatten op dit geologische pad boven de grond zijn gehaald.

Praktische informatie

Route
Startpunt is Boerderijcamping De Appelweide, Wilterdinkweg 3, Winterswijk, T: 0543-563242, www.appelweide.nl. De gelopen route staat beschreven in het boekje Geologisch Natuurpad ‘Rondom Willink’, gemaakt door de Stichting Boerengoed Winterswijk. Het boekje is te koop voor € 4,50 bij de boerderijcamping.

Horeca onderweg: Wandel- en fietsboerderij Steengoed, Wesselerweg 3, Winterswijk-Ratum, T 0543-562492.

Steengroeven: Ratum. Meer informatie: www.geo.uu.nl/ngv/afdelingen/winterswijk.

Vervoer
De auto kan geparkeerd worden bij het startpunt op de boerderijcamping. Het openbaar vervoer gaat per taxi of regiobus naar het startpunt. Afstand station: 3,5 kilometer.